444 3 703

Artroplasti

İlerleyen yaş ve çeşitli nedenlerle kişide eklem ağrıları yaşanabilir. Bu ağrılar zamanla fonksiyon kaybının yaşanmasına da neden olabilir. Ancak eklem protez cerrahisi ile hastanın eklem bölgesinde kaybettiği fonksiyonların tekrar kazandırılması sağlanır. Artroplasti olarak da adlandırılan bu işlemle hareket güçlüğüne ya da bozukluğuna neden olan eklem, birtakım cerrahi yöntemlerle ve gerek olması durumunda da protezle eski yapısına kavuşturulur.

Artroplasti Nedir?

Artroplasti nedir?” sorusu eklem ağrısı yaşayan ve tedavi olmak isteyenler tarafından sıklıkla merak edilir. Eklem protezi olarak da bilinen artroplasti; bazı nedenlere bağlı olarak işlevini kaybeden eklemin, cerrahi işlemle yeniden oluşturulması ya da şekillendirilmesidir. Eklem protezi, genellikle kalça ve diz eklemleri gibi vücudun ağırlığını taşıyan ve geniş yüzeyli olan eklemlerde kullanılır. Ancak teknoloji ve tıp alanında yaşanan gelişmeler, bu cerrahi işlemi el ve ayak bileği, omuz ve dirsek gibi eklemler için de uygulanabilir kılmıştır.

Artroplasti Genellikle Hangi Eklemlere Uygulanır?

Ortopedi ve Travmatoloji bölümünde yer alan artroplasti, eklem ağrılarının tedavi edilmesinde en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Sıklıkla uygulanan artroplasti ameliyatları aşağıdaki gibidir:

  • Total kalça protezi ameliyatı
  • Total diz protezi ameliyatı
  • Omuz protez ameliyatı

Artroplasti Türleri Nelerdir?

Hasta ve fonksiyonunu kaybetmiş eklemin yeniden şekillendirilmesini sağlayan artroplasti, uygulama şekline göre farklı türlere sahiptir. Başlıca eklem protezi türleri aşağıdaki gibidir:

  • Rezeksiyon artroplastisi
  • İnterpozisyon artroplastisi
  • Parsiyel endoprotez artroplastisi
  • Total eklem artroplastisi

Rezeksiyon Artroplastisi: Kişide Şikayetlerin yaşanmasına neden olan eklem yüzü çıkarılır. Bu işlem sonrasında ekleme maksimum hareket açıklığı kazandırmak amaçlanır.

İnterpozisyon Artroplastisi: Bu uygulamada eklemlere yumuşak doku eklenir. El bileğinde hareketin kısıtlanmasına neden olan kemik çıkarılarak yerine tendon eklenebilir.

Parsiyel Endoprotez Artroplastisi: Bu işlemde eklemin bir kısmı protez ile desteklenir. Böylelikle ekleme mekanik bir işlev kazandırılır.

Total Endoprotez Artroplastisi: Deformasyon yaşamış eklemin her iki kısmının da değiştirilmesidir. Bu işlem genel olarak kalça ve diz eklemine uygulanır ve buna ek olarak da el bileği, ayak bileği, omuz, dirsek ve bel omurgasına da uygulanabilir.

Cerrahi İşlem Sonrası Yaşanabilecek Komplikasyonlar

Her cerrahi işlem gibi artroplasti sonrasında da bazı komplikasyonlar görülebilir. Bu komplikasyonların görülmesi hastanın bazı özellikleri ve uygulanan işlemle yakından ilgilidir. Görülebilecek komplikasyonlar aşağıdaki gibidir:

Enfeksiyon: Yaygın görülen komplikasyonlardandır. Kişinin yaşadığı enfeksiyon durumu erken dönemde tanı aldığında antibiyotik ya da debridman tedavisi uygulanır. Ancak kronik enfeksiyon durumunda protezin çıkarılması, antibiyotik kullanımı ve sonrasında da revizyon işlemi uygulaması söz konusudur.

Dislokasyon: Ameliyattan sonra yetersiz işlem ya da uygun olmayan malzeme kullanımına bağlı olarak eklemlerde ayrılma ve çıkıklar görülebilir. Kapalı cerrahi, açık cerrahi ya da revizyon cerrahisi ile eklemde bütünlük sağlanabilir.

Eklem etrafında kırıklar: Travmaya bağlı nedenlerle protez çevresinde kırıklar oluşabilir. Uygun görülen vakalarda revizyon ya da fiksasyon cerrahileri ile tedavi gerçekleştirilebilir.

Emboli: Genellikle kalça ve diz artroplastisi uygulanan hastalarda görülen bir komplikasyondur.

Cerrahi İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

İleri yaş grubu hastalar için ameliyat genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Ameliyattan sonra kişide ağrılar görülebilir ancak bu ağrılar ilaçlarla kontrol edilebilir. Ameliyattan sonra herhangi bir komplikasyon görülmediğinde hasta genellikle 1 gün sonra yürümeye başlayabilir ve hasta 3 gün sonra taburcu edilir. Bu süreçte de hasta evde yürüteç yardımı ile yürüyebilir. Hastanın ameliyat sonrasında dikkat etmesi gerekenler aşağıdaki gibidir:

  • Hasta ameliyattan sonra 6 hafta boyunca bacaklarının arasına yastık koyarak uyumalıdır.
  • Kişinin alçak koltuk ve sandalyelerde oturmaması da önemlidir.
  • Hastanın bacak bacak üstüne atması sakıncalıdır.
  • Hastanın işlemden sonra ameliyat edilmiş bacağının üzerine bütün ağırlığını vermesi de sakıncalı bir durumdur.
  • Kişi çömelmekten kaçınmalı ve yürürken çok dikkatli olmalıdır.
  • Enfeksiyon yaşanmaması adına kişisel bakıma önem verilmelidir.

Total Kalça Protezi Nedir?

Total kalça artroplastisi olarak da adlandırılan total kalça protezi, deformasyonun ileri derecede olduğu kalça eklemi yapay bir eklem kullanılarak değiştirilir. Bu işlemle hareket kısıtlılığı ve ağrı ortadan kaldırılır ve kişinin hayat kalitesi artırılır. Bu işlemin uygulanması hastanın yaşına, cinsiyetine, yaşadığı şikayetlere göre farklılık gösterir. Total kalça protezlerinin kullanım süresi 15-20 yıl kadardır.

Total Omuz Protezi Nedir?

Omuz ekleminde aşınma, kireçlenme ya da kıkırdak nedeniyle ciddi ağrı ve hareketsizlik yaşayan kişilerde ağrıyı geçirmek, eklemin normal şekilde hareket etmesini sağlamak adına uygulanır. Kişinin omuz eklemi, vücudun en hareketli eklemlerinden biridir. Bu eklem aynı zamanda yuva-küre tipi eklem olarak da adlandırılır. Bu işlemin amacı; hastanın normal omuz fonksiyonlarını kazanmasını sağlamak ve ağrılarını hafifletmektir. Bu tedavi yöntemi ağrının şiddetlendiği, hastanın gece uykusuna engel olduğu, hareket kısıtlaması sağladığı durumlarda tercih edilecek en güvenilir yöntemlerden biridir. Kişideki ağrı hareket etmeyle birlikte ortaya çıkar ve ilerleyen dönemde de uykuyu bölen ağrılara dönüşür. Kişinin yaşadığı kıkırdak hasarı ilerledikçe de eklem şişer ve fonksiyon kaybı yaşar. Daha ileri olgularda da omuz eklemlerindeki hareket fonksiyonu tamamen kaybolabilir. Total omuz protezi ameliyatı ile sorun yaşayan omuzun bir bölümü ya da tümü çıkarılır ve yerine yapa bir eklem yerleştirilir. Bu işlemden sonra hastanın eklem fonksiyonu iyi durumdaysa eklemin fonksiyonunu geri kazanması daha kolay olur. Sorun yaşayan omuza uygulanabilecek bir diğer işlem de ters omuz protezidir. Bu protez işlemi uygulanan hastalarda kasların yırtılması durumu da yaşanabilir. Yırtılan kaslar hem ağrıya neden olur hem de omuz hareketlerinde belirgin bir kısıtlamaya neden olur. Ancak ters omuz protezinin tasarımı ile kasların görevi protez tarafından yerine getirilir ve hastanın yaşadığı sorunların azalması beklenir. Ters omuz protezi işlemi; romatolojik hastalıklar nedeniyle görülen omuz tutulumunda, tümör rezeksiyonu sonrasında, omuz artroplasti revizyonlarında kullanılır.

Total Diz Protezi Nedir?

Total diz artroplastisi nedir?” sorusu da merak edilen konular arasındadır. Diz artroplastisi, dizde meydana gelen kireçlenme ya da kıkırdak aşınması ile oluşan ağrı ve hareket kısıtlılığının giderilmesi amacıyla uygulanır. Bu işlemle hasar görmüş ya da aşınmış diz eklemi, yapay bir eklemle değiştirilir. Bu uygulama özellikle diğer tedavi seçeneklerinin yetersiz olması durumunda ortopedistler tarafından sıklıkla tercih edilir.

Yorum Ekle


KATEGORİLER