444 3 703

Nötrofil Nedir? Nötrofil (NEU) Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedir?

 

Kan sayımı testinde NEU olarak gösterilen “Nötrofil nedir?” sorusu sıklıkla merak edilen konulardan biridir. NEU olarak kısaltılan nötrofil, beyaz kan hücrelerinin bir çeşididir ve bağışıklık sisteminin kritik bir bileşenini oluşturur. Bu hücreler kemik iliğinde üretilir ve kan dolaşımına girer. İçerdikleri enzimler aracılığıyla bakteri ve mantarların yok edilmesinde etkin rol oynar. Herhangi bir enfeksiyon durumunda nötrofiller ilk olarak mikropları öldürmeye yönelen görevlilerdir. Nötrofil seviyesinin yüksek ya da düşük olması ciddi bir hastalığın veya enfeksiyonun işareti olabilir. Düşük nötrofil seviyeleri lösemi hastalarında ve kemoterapi gören kanser hastalarında genelde görülür. Vitamin eksiklikleri, sigara kullanımı, aşırı stres ve kötü beslenme nötrofil yapımını negatif etkileyebilir. Eğer anormal nötrofil değerleri temel bir durumdan kaynaklanıyorsa, tedavi bu duruma yönelik planlanır.

NEU (Nötrofil) Nedir?

“Nötrofil ne demek?” sorusunun daha kapsamlı yanıtlamak gerekirse; nötrofil veya NEU enfeksiyon, iltihaplanma, lösemi ve diğer bazı durumları belirlemede kullanılan beyaz kan hücresi türüdür. Nötrofiller kemik iliğinde meydana gelerek vücuda saldıran bakteri ve mikroorganizmalarla mücadele eder ve bu patojenleri imha etme görevini üstlenir. Kan testi sonuçlarında nötrofil, NEU olarak belirtilir. Vücut enfeksiyonla savaşırken kızarıklık ve şişlik (iltihaplanma) yaratırken, nötrofiller doku onarım sürecini başlatarak hasara hızlı iyileşme sağlar.

 

Peki nötrofil ne işe yarar? Nötrofiller diğer hücrelerle iletişim kurarak hasarlı hücreleri onarmak ve bağışıklık tepkisini oluşturmak için çalışır. Bu sayede vücuttaki iltihaplanmanın düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Kan, dokular ve lenf düğümleri dolaşan nötrofillerin şekli küreseldir ve enfeksiyonla mücadelede daha etkin olabilmek için şekil değiştirebilir.

NEU (Nötrofil) Normal Değeri Kaç Olmalıdır?

Bir kan örneğinin alınıp test edilmesiyle belirlenen nötrofilin normal değeri sağlıklı yetişkinde mikrolitre başına 1.500 - 7.000 arasındadır. Eğer nötrofil değerleri 7.000'den fazla ya da 2.500'den azsa bu durum riskli kabul edilir. Beyaz kan hücrelerinin yaklaşık %50 - %70'i nötrofilden oluşur. Mutlak nötrofil değerleri ise şöyledir:

  • Yeni doğmuş bebek için 6.000-26.000 mcL
  • 1 haftalık bebek için 1.000-10.000 mcL
  • 6 aylık bebek için 1.000 – 8.500 mcL
  • Çocuklar için 1.000 – 8.000 mcL arasında olmalıdır.

Nötrofil Yüksekliği Nedir?

Peki nötrofil yüksekliği nedir? Neu yüksekliği neden olur? Nötrofili olarak adlandırılan nötrofil yüksekliği vücutta stresin bir göstergesi olup enfeksiyon, ağır egzersizler, yaralanmalar ve lösemi gibi durumlarda görülür. Kan tahlilinde nötrofil sonucunun 7.000 mikrolitrelik referans değerin üzerine çıkması, vücudun fazla miktarda nötrofil ürettiğini gösterir. Nötrofili veya diğer adıyla nötrofil yüksekliği nedenleri aşağıdaki gibidir:

  • Aşırı egzersiz
  • Bakteriyel, fungal ve viral hastalıklar
  • Bazı ilaçların yan etkileri
  • Dalağın cerrahi yolla alınması
  • Down Sendromu
  • Enfeksiyonlar
  • Kalp krizi
  • Kan transfüzyonları
  • Lösemi
  • Sigara ve tütün kullanımı
  • Steroid kullanımı
  • Stres
  • Yaralanmalar

Ek olarak kanınızdaki nötrofil seviyesinin artması, kanser, böbrek yetmezliği, tiroid iltihabı, romatoid artrit, hepatit ve anemi gibi hastalıkların belirtisi olabilir. Nötrofil yükseliği NEU'nun aşırı üretilmesi veya kronik nötrofilik lösemi ve nötrofilik kronik miyeloid lösemi gibi hastalıkların doğası gereği ortaya çıkabilir. Bu tür kanserler genellikle hem nötrofil hem de trombosit seviyelerini yükselten kemik iliği kök hücre mutasyonlarından kaynaklanır. Nötrofil eksikliği 3 farklı düzeyde değerlendirilir:

Hafif nötropeni: 1.000 – 1.500 mcL

Orta derecede nötropeni: 500 – 1.000 mcL

Şiddetli nötropeni: Değerler 500 mcL’nin altında.

Nötrofil Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?

Nötrofil yüksekliği belirtileri genellikle kaynağına bağlıdır. Halsizlik, kalp çarpıntısı, eklem ağrısı, kabızlık ve nefes darlığı bu belirtiler arasında bulunur.

Nötrofil Sayısı Nasıl Düşürülür?

Nötrofiller vücuttaki enfeksiyonla savaşmak için doğal olarak yükselir bu yüzden NEU değeri normalin üzerindeyse doktor herhangi bir enfeksiyonu veya ilaç reaksiyonunu belirleyip tedavi eder. Enfeksiyonların tedavisinde antibiyotikler kullanılabilir.

Nötrofil Düşüklüğü Nedir?

Nötropeni olarak bilinen nötrofil düşüklüğü kemik iliğinin nötrofilleri üretememesi sonucunda bu beyaz kan hücrelerinin vücutta yok olması ve nötrofil miktarının referans aralığı olan 2.500 mikrolitre altına düşmesidir. Nötrofillerin bağışıklık sisteminde önemli bir rol oynaması nedeniyle seviyelerinin düşük olması, vücudun hastalıklara karşı kendini koruyamaması anlamına gelir. Nötrofil eksikliği aşağıdaki nedenlerle meydana gelebilir:

  • Hepatit,
  • Tüberküloz,
  • Lyme hastalığı,
  • Kemoterapi,
  • Sepsis,
  • Kemik iliği bozuklukları,
  • B12 vitamini, folat, bakır gibi vitamin eksiklikleri,
  • Crohn hastalığı,
  • Kelebek hastalığı (lupus),
  • Romatoid artrit,
  • Aşırı stres,
  • Yetersiz beslenme,
  • Sigara ve tütün kullanımı,
  • Antibiyotikler ve psikiyatri ilaçları.

Nötrofil Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?

Nötrofil yüzdesi düşüklüğü genellikle ateş, deride apse oluşumu, ağız içi yaralar, halsizlik, aşırı terleme, boğaz ve karın bölgesinde ağrılar, idrar yaparken hissedilen acı, kaşıntı ve vajinal akıntı şeklinde belirtiler gösterir. Ancak bu semptomlar nötrofil seviyelerindeki düşüklüğün nedenine bağlı olarak değişebilir.

Nötrofil Değeri Nasıl Yükselir?

Bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve NEU oranının artması için nötrofil eksikliği durumunda demir, çinko, B12 vitamini, selenyum ve A, C, E vitaminlerinin takviye edilmesi önerilir. Ayrıca protein bakımından zengin beslenmeniz gerekebilir. Nötrofil seviyesini yükseltmek için başvurulabilecek diğer yöntemler arasında kemoterapi tedavisine devam ediliyorsa doz ayarlaması yapılabilir. Beyaz kan hücresi transfüzyonu uygulanabilir. Beyaz kan hücre sayısını azaltan ilaçların kullanımını sonlandırılabilir. Beyaz kan hücre üretimini destekleyen antibiyotik veya ilaçlar kullanılabilir.

NEU (Nötrofil) Testleri Nelerdir?

Tam kan sayımı (Hemogram): Bu testle vücuttaki hücre sayısı ve nötrofil değeri belirlenir

Mutlak nötrofil sayısı: Bu test, kan örneğine dayanarak nötrofil hücrelerin toplam sayısını tespit eder.

Kemik iliği biyopsisi: Kemik iliği biyopsisinde, hücre sayısının doğruluğu kontrol edilir ve nötrofil üretiminin başladığı bölge bulunur. Nötrofillerin üretimi kemik iliğinde gerçekleştiği için kemik iliğinden alınan örnek incelenir.

Nötrofil Sorunu Olan Hastalar Nelere Dikkat Etmelidir?

Kanda nötrofil yüksekliği ya da düşüklüğü olan hastalar aşağıdaki noktalara dikkat etmelidir:

  • Ciddi durumlar için steril bir oda kullanmayı düşünün ve bakıcılara eldiven, önlük, yüz maskesi giymelerini hatırlatın.
  • Kişisel hijyeninize dikkat ederek enfeksiyon riskini azaltın; ellerinizi sık sık yıkayın, dişlerinizi düzenli olarak fırçalayın.
  • Hasta olan kişilerle temastan kaçının.
  • Yaraları ve sıyrıkları hemen temizleyip bandajla sarın.
  • Çok sıcak suyla banyo yapmaktan kaçının.
  • Alkol, sigara ve diğer tütün ürünlerini kesinlikle kullanmayın.
  • Çiğ veya az pişmiş et ve sebze tüketmeyin, ya da çiğ gıdaları sirkeli suya yarım saat batırıp sonra tüketin.
  • Mümkünse kabuğu soyulabilen meyveleri tercih edin.
  • Aşırı sıcak, soğuk, eksi, baharatlı ve acı yemekler tüketmeyin.
  • Pastörize edilmemiş süt ürünlerini kullanmayın.
  • Hareketli bir yaşam şeklini benimseyin.

KAYNAK:

https://www.cancer.org/cancer/managing-cancer/side-effects/low-blood-counts/infections/why-people-with-cancer-are-at-risk.html

https://www.mayoclinic.org/symptoms/neutropenia/basics/definition/sym-20050854

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5826082/

SIK SORULAN SORULAR

Beyaz kan hücre sayısı, tam kan tahlili ile ölçülür. Beyaz kan hücre sayısındaki anormallikler görüldüğünde, diferansiyel kan sayımı yapılır. Bu testte beş farklı beyaz kan hücre tipi ayrı olarak incelenir ve nötrofil hücre sayısı bir uzman doktor tarafından değerlendirilir. Eğer doktorunuzda nötrofil sayısında bir düşme veya artma fark ederse, bu testi tekrar uygulayabilir, çünkü nötrofil hücre sayısı her gün değişebilir ve kesin tanı için testin tekrarlanması gerekebilir.

Nötrofil hücre sayısını belirlemek için başvurabileceğiniz bir diğer test de mutlak nötrofil testidir. Bu testte, kandan alınan bir örnekle nötrofil hücre sayısı belirlenir. Nötrofil sayısında bir anormallik bulunursa, doktor fiziki muayene ve kan test sonuçlarını değerlendirerek altta yatan sebebi araştırabilir. Eğer bu iki yöntemle bir sonuca ulaşılamazsa, doktor kemik iliği örneği alarak daha detaylı incelemelere başvurabilir.

Nötrofil hücrelerin üretimi, kemik iliğinde gerçekleşir ve buradan dolaşıma, çeşitli dokulara ve lenf düğümlerine taşınırlar. Bir nötrofil hücresinin dokuya sızdıktan sonraki yaşam süresi genellikle birkaç saat veya biraz daha fazla olabilir, özellikle enfeksiyon durumlarında. Kısa yaşam süreleri sebebiyle, nötrofiller zaman zaman kemik iliğinde üretilir ve burada depolanır. Enfeksiyon durumlarında bu depolanan nötrofillere olan ihtiyaç artar.

Nötrofiller, bağışıklık sisteminin ilk savunma hattını oluştururlar ve mikroorganizmaların vücuda girişini önlemeye yönelik mekanizmalarda aktif rol alırlar. Enfeksiyon veya doku hasarı durumunda ilgili bölgeye göç ederek vücut sağlığını koruyan tepkimeler oluştururlar. Nötrofiller ayrıca granülleri içinde birçok aktif enzim depolarlar. Bu enzimler bacteria ve zararlı mikroorganizmaların yok edilmesine yardımcı olur. Nötrofiller, zararlı organizmayı yutarak sindirme ya da fagositoz yeteneği ile ortadan kaldırır. Sindirme sürecinde depolanan enzimler granüllerden salınarak mikroorganizmanın sindirimine yardımcı olur. Zararlı mikroorganizmayı yok ettikten sonra, doku onarım süreci başlar.

Nötrofil düşüklüğünü gidermeye yardımcı olan ve seviyesini yükselten besinler kırmızı ve beyaz et, balık, yoğurt ve peynir, yumurta, kavun ve karpuz, yeşil çay, maydanoz, ıspanak, bademdir.

Bebeklerde görülen nötrofil düşüklüğü genellikle bir problem olarak kabul edilmez. Hızla artan nötrofil değeri, aynı hızla azalabilir.

Ellerin sabunla yıkanması ve alkol bazlı el dezenfektanının kullanılması önerilir. Açık yaraların bakımının ihmal edilmemesi gerekmektedir. Hastalık bulaşma riskinin yüksek olduğu kalabalık yerlerden uzak durmak önemlidir. Evcil hayvanınızın dışkısının temizlenmesi gerekmektedir. Meyvelerden, kalın kabuklu olanları tercih edilmelidir. Sebzelerin çiğ olarak değil, tamamen pişirildikten sonra tüketilmesi gereklidir. Yemek yapma sürecinde mikrop yayılımını engellemek esastır. Bir başkasının bardağı veya pipeti kullanılmamalıdır. Doktorunuzun önerdiği ilaçlar belirtildiği dozda ve zamanlamada alınmalıdır.

Nötrofil sağlığını korumak veya iyileştirmek için dengeli bir diyet uygulamanız önemlidir; bu diyet, C vitamini, E vitamini, çinko ve diğer gerekli besin elementlerini içermelidir. Temizlik kurallarına sıkı biçimde bağlı kalmak, enfeksiyonları önlemede hayati bir rol oynar. Aşılar da bağışıklık sistemini güçlendirmede yardımcı olabilir. Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak gerekmektedir. Yeterli uyku almak ve stresi etkin bir şekilde yönetmek, bağışıklık sistemi üzerinde pozitif etkilere sahip olabilir. Düzenli egzersiz de nötrofil sağlığını iyileştirebilir, fakat aşırı egzersizden sakınmak önemlidir.
 

Web ve Tıbbi Yayın KuruluGüncellenme Tarihi: 12.02.2024 12:57Yayınlanma Tarihi: 12.02.2024 11:54
Yorum Ekle


KATEGORİLER