444 3 703

20'lik Diş Nedir? Belirtileri, Ağrısı ve Çekimi Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

Bilgi Talep Formu

Genç yetişkinlik dönemine adım atarken, birçoğumuzun hayatına beklenmedik bir misafir dahil olur: 20'lik dişler. Adını genellikle 17 ila 25 yaşları arasında, yani "yirmili yaşlarda" çıkmasından alan bu dişler, aslında üçüncü büyük azı dişlerimizdir. İnsan evriminin ilk dönemlerinde sert ve çiğ besinleri öğütmek için hayati bir rol oynayan bu dişler, modern beslenme alışkanlıklarıyla birlikte çenelerimizin küçülmesi sonucu artık ağzımızda kendilerine yer bulmakta zorlanıyorlar. Bu "yer bulamama" sorunu ise onları, basit bir diş çıkmasından çok, ağrılı ve problemli bir sürece dönüştürebiliyor.

Peki, 20'lik dişler neden bu kadar çok soruna yol açar? Ağrısının belirtileri nelerdir? Her 20'lik dişin çekilmesi gerekir mi? İşte bu akıl dişleri hakkında bilmeniz gereken her şeyi kapsayan detaylı rehberimiz.

 

 

 20'lik Diş (Akıl Dişi) Nedir ve Neden Sorun Çıkarır?

 

20'lik dişler, her bir çene kemiğinin en arkasında yer alan, sağ ve solda birer adet olmak üzere toplam dört adet olan üçüncü büyük azı dişleridir. Onlara "akıl dişi" denmesinin sebebi ise, aklın ve bilgeliğin oturduğu düşünülen yaşlarda sürmeleridir.

Asıl sorun, bu dişlerin ağızdaki en son çıkan kalıcı dişler olmasıdır. Diğer 28 dişimiz çoktan yerlerini almışken, 20'lik dişler kendilerine kalan daracık alanda çıkmaya çalışırlar. Çoğu zaman bu alan yetersiz kalır ve dişler;

  • Gömülü kalabilir: Çene kemiğinin içinde tamamen hapsolabilir.
  • Yarı gömülü (sürmüş) kalabilir: Diş etini kısmen yararak bir kısmı dışarıda, bir kısmı içeride kalabilir.
  • Yanlış açıyla çıkabilir: Yanındaki dişe (ikinci büyük azı) doğru yaslanarak veya tamamen yatay bir pozisyonda çıkmaya çalışabilir.

İşte bu pozisyon bozuklukları, bir dizi ağrılı ve ciddi sorunun başlangıcıdır.

 

 En Yaygın 20'lik Diş Belirtileri: Ne Zaman Şüphelenmelisiniz?

 

20'lik dişiniz sorunlu bir şekilde çıkmaya çalışıyorsa, vücudunuz size çeşitli sinyaller gönderecektir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

  • Diş ve Çene Ağrısı: Dişin çıktığı bölgede başlayan, zamanla tüm çeneye, kulağa ve hatta şakaklara yayılabilen zonklayıcı veya keskin bir ağrı.
  • Diş Etinde Şişlik ve Kızarıklık: Dişin üzerini kaplayan diş etinde belirgin bir hassasiyet, şişme ve kırmızılık.
  • Ağzı Açmada Güçlük ve Yutkunma Zorluğu: Enfeksiyonun çevre dokulara yayılmasıyla birlikte çene kasları kilitlenebilir (trismus) ve yutkunmak ağrılı hale gelebilir.
  • Lenf Bezlerinde Şişme: Boyun ve çene altındaki lenf bezlerinin enfeksiyona tepki olarak şişmesi.
  • Ağızda Kötü Tat ve Koku: Yarı gömülü dişin etrafında biriken yemek artıkları ve bakterilerin neden olduğu enfeksiyon (perikoronitis), kötü bir tada ve ağız kokusuna yol açabilir.
  • Baş Ağrısı: Çenedeki baskı ve ağrı, sıklıkla baş ağrısını da tetikler.

Bu belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, durumu ertelemeden bir diş hekimine veya çene cerrahına başvurmanız kritik öneme sahiptir.

 

Her 20'lik Diş Çekilmeli mi?

 

Bu, hastaların en çok merak ettiği sorulardan biridir. Cevap ise: Hayır, her 20'lik dişin çekilmesi gerekmez.

Eğer 20'lik dişiniz;

  • Çene kemiğine doğru bir açıyla yerleşmişse,
  • Tamamen sürmüş ve sağlıklı bir şekilde ağızdaki yerini almışsa,
  • Komşu dişlere baskı yapmıyorsa,
  • Çiğneme fonksiyonuna katkıda bulunuyorsa,
  • Ve en önemlisi, fırça ve diş ipiyle kolayca temizlenebiliyorsa, çekilmesine gerek olmayabilir.

Ancak yukarıda sayılan belirtilere yol açıyorsa veya röntgen incelemesinde aşağıdaki sorunlardan biri tespit edilirse çekilmesi gerekir:

  • Çürük: En arkada oldukları için temizlenmeleri zordur ve kolayca çürüyebilirler.
  • Diş Eti Enfeksiyonu (Perikoronitis): Yarı gömülü dişlerin etrafında oluşan cep, bakteri ve yiyecek artıkları için ideal bir yuva olup tekrarlayan ağrılı enfeksiyonlara neden olur.
  • Komşu Dişe Zarar Verme: Yanlış açıyla çıkan 20'lik diş, yanındaki ikinci büyük azı dişinin köküne baskı yaparak ona zarar verebilir veya çürümesine neden olabilir.
  • Kist Oluşumu: Gömülü dişlerin etrafında nadiren de olsa kistler oluşabilir. Bu kistler kemiğe ve çevre dişlere zarar verebilir.
  • Ortodontik Sebepler: Diş teli tedavisi gören veya görecek olan kişilerde, 20'lik dişlerin diğer dişleri sıkıştırarak çapraşıklığa neden olma potansiyeli varsa çekilmesi önerilebilir.

 

 20'lik Diş Çekimi ve Tedavi Süreci: Korkulacak Bir Şey Var mı? 

 

20'lik diş çekimi, dişin pozisyonuna göre basit bir çekim veya cerrahi bir operasyon şeklinde olabilir.

  • Basit Çekim: Diş tamamen sürmüş ve pozisyonu uygunsa, lokal anestezi altında diğer diş çekimleri gibi kolayca gerçekleştirilir.
  • Cerrahi Çekim (Gömülü 20'lik Diş Ameliyatı): Diş gömülü veya yarı gömülü ise, bir ağız, diş ve çene cerrahı tarafından yapılması gereken küçük bir operasyon gerekir. Lokal anestezi altında diş etinde küçük bir kesi yapılır, gerekirse dişi çevreleyen kemikten bir miktar kaldırılarak diş çekilir ve bölge dikişlerle kapatılır.

İyileşme Süreci: Operasyon sonrası hekiminizin önerilerine (tamponu ısırmak, buz uygulamak, reçete edilen ilaçları kullanmak, sigara ve alkolden uzak durmak vb.) uymak, hızlı ve sorunsuz bir iyileşme için kritik öneme sahiptir.

 

Web ve Tıbbi Yayın KuruluGüncellenme Tarihi: 12.12.2025 16:05Yayınlanma Tarihi: 12.12.2025 16:05
Yorum Ekle


Bilgi Talep Formu

Bilgi almak için lütfen formu doldurun!